„Domy potępionych” - recenzja

Najnowszy komiks Eda Brubakera i Seana Phillipsa wpisują się w ich charakterystyczny projekt demontażu amerykańskich mitologii. Tym razem nie noir sensu stricto, lecz jego mroczny rewers: paranoję lat osiemdziesiątych, kiedy rzeczywistość została skolonizowana przez lęk.

Komiks operuje figurą „Satanic Panic”, która, jak wiemy, była klasycznym przypadkiem paniki moralnej, opartej na tysiącach nieudowodnionych oskarżeń o rytualne nadużycia. Brubaker nie rekonstruuje tej historii dokumentalnie; raczej traktuje ją jako traumatyczną matrycę narracyjną. Jego bohaterka nie tyle „ucieka od przeszłości”, ile żyje w jej cieniu, w świecie, gdzie fałszywe wspomnienia mogą być równie destrukcyjne, jak realna przemoc. To przesunięcie od kryminału do studium pamięci jest kluczowym punktem wpływu tego albumu.

Siła tej opowieści leży w napięciu między racjonalnością a sugestią nadnaturalnego. Brubaker i Phillips budują świat, w którym nic nie jest do końca pewne: ani wina, ani niewinność, ani nawet natura zła. To kontynuacja linii znanej z ich wcześniejszych projektów, jak Criminal czy Fatale, ale tutaj ciężar przesuwa się na psychologię zbiorową. Komiks stawia pytanie nie o to, „czy istniał spisek”, lecz dlaczego tak łatwo w niego uwierzono i jak te narracje reprodukują się dziś w nowych formach (echo współczesnych teorii spiskowych jest tu wyraźne, choć nienachalne). Jeśli chodzi o stronę wizualną, to ilustracje Seana Phillipsa wraz z kolorystyką nałożoną przez Jacoba Phillipsa operują przygaszoną paletą i światłem przypominającym wyblakłe fotografie, co wzmacnia wrażenie obcowania z pamięcią. Niepewną, nadpisywaną, podatną na manipulację.

Najciekawsze jednak jest to, że „Domy potępionych” nie oferują klasycznego oczyszczenia. Finał, dla niektórych rozczarowujący, jest w istocie konsekwencją przyjętej strategii. Brubaker odmawia czytelnikowi prostego rozwiązania, bo sama historia, którą opowiada, takiego rozwiązania nie ma. To komiks o winie bez winnych i o przemocy bez jednoznacznego źródła. O świecie, w którym instytucje (media, terapia, policja) mogą stać się współtwórcami traumy, zamiast ją neutralizować. Dlatego „Domy potępionych” działają najmocniej nie jako thriller, lecz jako diagnoza kulturowa. Opowieść o społeczeństwie, które potrzebuje demonów, by nadać sens własnym lękom. I które, gdy je wymyśli, zaczyna w nie wierzyć.

Tytuł: Domy potępionych

• Scenariusz: Ed Brubaker
• Ilustracje: Sean Phillips
• Kolory: Jacob Phillips
• Tłumaczenie: Maria Lengren
• Wydawnictwo: Mucha Comics
• Data publikacji: 12.02.26 r. 
• Liczba stron: 144
• Format: 180 mm x 275 mm
• Oprawa: twarda
• Papier: kredowy
• Druk: kolor
• ISBN: 978-83-67571-66-1
• Wydanie pierwsze
• Cena: 85 zł 

  Dziękujemy wydawnictwu Mucha Comics za udostępnienie egzemplarza do recenzji.