Jurajskie przedmieścia – recenzja filmu „Koniec ulicy Dębowej”

Są takie filmy, których pomysł można streścić w jednym zdaniu i już samo to wystarczy, aby wzbudzić zainteresowanie. „Koniec ulicy Dębowej” Davida Roberta Mitchella zdecydowanie należy do tej kategorii. Oto spokojne amerykańskie przedmieścia, zwyczajne domy jednorodzinne, rodziny prowadzące swoje codzienne życie i nagle – dinozaury. Brzmi trochę absurdalnie? Być może. Ale właśnie z tego pozornie szalonego zestawienia twórcy zbudowali całkiem udany survivalowy film science fiction, który przede wszystkim ma dostarczać rozrywki. I z tego zadania wywiązuje się naprawdę dobrze.

Początek jest spokojny. Poznajemy mieszkańców typowego amerykańskiego osiedla domów jednorodzinnych z 1982 roku, ich codzienność, relacje i problemy. Nic nie zapowiada tego, że za chwilę rzeczywistość wywróci się do góry nogami. Wskutek tajemniczego zjawiska bohaterowie zostają odcięci od znanego im świata i muszą zmierzyć się z sytuacją, której w żaden sposób nie mogli przewidzieć. Bardzo szybko okazuje się, że w ich otoczeniu pojawiły się stworzenia, które powinny wyginąć dziesiątki milionów lat temu. A jednak na nieszczęście okolicy nie wszystkie zabił pradawny meteoryt. Dinozaury przestają być eksponatami z muzeum historii naturalnej, a stają się realnym zagrożeniem.

Nie jest to spoiler. Dinozaury były intensywnie wykorzystywane w materiałach promujących film. I właśnie tutaj mam do dystrybutorów pewien żal. Moim zdaniem znacznie lepiej byłoby, gdyby przed seansem widz nie wiedział, jakie zagrożenie czyha na bohaterów. Pierwsze spotkanie ze światem prehistorycznych stworzeń mogłoby wówczas stać się naprawdę efektownym zaskoczeniem. Tymczasem plakaty i zwiastuny właściwie od razu zdradzają antagonistów. Rozumiem marketingową potrzebę sprzedania produkcji jako widowiska z dinozaurami, ale jednocześnie odbiera to historii jeden z potencjalnie najmocniejszych momentów.

Na szczęście „Koniec ulicy Dębowej” ma do zaoferowania więcej niż sam pomysł na wprowadzenie prehistorycznych gadów pomiędzy płoty, trawniki i garaże amerykańskich przedmieść. To przede wszystkim kino survivalowe. Bohaterowie muszą bardzo szybko nauczyć się funkcjonować w zupełnie nowej rzeczywistości, oceniać zagrożenia, podejmować trudne decyzje i współpracować, jeżeli chcą przeżyć. Film konsekwentnie buduje napięcie i regularnie stawia swoich protagonistów w sytuacjach, w których zaczynamy rzeczywiście obawiać się o ich los. Miejscami nastrojem przypomina ten, który znamy z serialu „Stranger Things”.

Scenariusz został skonstruowany sprawnie. Historia rozwija się dynamicznie, ale nie sprawia wrażenia chaotycznej. Pojawia się też kilka naprawdę udanych zwrotów akcji. Nie wszystkie rozwiązania są szczególnie oryginalne, jednak film potrafi parokrotnie zaskoczyć i nie prowadzi widza przez całą fabułę dokładnie taką drogą, jakiej można byłoby się spodziewać po pierwszej półgodzinie.

Nieco gorzej wypada natomiast zakończenie. Po całkiem umiejętnie budowanym napięciu oczekiwałem mocniejszej puenty i bardziej satysfakcjonującego domknięcia historii. Finał nie przekreśla oczywiście tego, co wcześniej oglądaliśmy, pozostawia jednak pewien niedosyt. Miałem wrażenie, że scenarzyści dysponowali bardzo dobrym punktem wyjścia i kilkoma interesującymi pomysłami, ale kiedy przyszło do postawienia ostatniej kropki, wybrali rozwiązanie nieco zbyt zachowawcze.

Jednym z największych atutów filmu pozostaje obsada. Anne Hathaway i Ewan McGregor to aktorzy, których nikomu nie trzeba przedstawiać, i oboje pokazują tutaj klasę. Nawet w scenach opartych na dość fantastycznym założeniu potrafią nadać swoim bohaterom wiarygodność. Pozostała część obsady też staje na wysokości zadania. Dzięki temu nie oglądamy jedynie kolejnych ludzi uciekających przed potworami, ale postacie, których strach, determinacja i troska o najbliższych wydają się autentyczne. Szczególnie dobrze wypadają momenty, w których film na chwilę zwalnia i pozwala aktorom pokazać emocje zamiast kolejnej ucieczki czy konfrontacji.

Produkcja bardzo dobrze radzi sobie również od strony wizualnej. Jest tu sporo interesujących kadrów, szczególnie kiedy zwyczajność amerykańskich przedmieść zostaje skonfrontowana z czymś absolutnie niepasującym do takiego otoczenia. Widok ogromnego prehistorycznego zwierzęcia pomiędzy domami, samochodami czy zadbanymi ogródkami ma w sobie jednocześnie coś fascynującego i niepokojącego.

Same dinozaury również prezentują się przekonująco. Są porządnie animowane i odpowiednio wkomponowane w otoczenie. Czasem mają wyglądać majestatycznie i wtedy rzeczywiście robią wrażenie stworzeń należących do dawno utraconego świata. Znacznie częściej mają jednak budzić strach, i tutaj efekty specjalne także spełniają swoją funkcję. Dinozaur nie jest jedynie komputerową dekoracją. Ma masę, porusza się przekonująco, a kiedy zbliża się do bohaterów, od razu wiadomo, że pojawił się poważny problem.

Co istotne, twórcy nie próbują budować napięcia poprzez nieustanną brutalność. Owszem, mamy do czynienia z filmem o walce o przetrwanie i wiele scen opiera się na realnym zagrożeniu życia, ale produkcja nie epatuje krwią. Uważam to za zaletę. Można stworzyć skuteczny thriller survivalowy bez zamieniania każdej konfrontacji w makabryczne widowisko. Tutaj dużo częściej boimy się tego, co może się wydarzyć, niż obserwujemy konsekwencje w najbardziej dosłownej postaci.

Bardzo dobrze wykorzystano także muzykę. Ścieżka dźwiękowa nie próbuje za wszelką cenę zwracać na siebie uwagi, lecz znakomicie współpracuje z wydarzeniami na ekranie. Kiedy trzeba, wzmacnia poczucie zagrożenia, innym razem podkreśla niezwykłość oglądanych krajobrazów czy pojawienie się prehistorycznych stworzeń. W kinie tego typu odpowiednia muzyka może zdecydować o wymowności całej sceny i tutaj zdecydowanie działa na korzyść filmu.

Tempo również zasługuje na pochwałę. Oficjalnie film trwa około 110 minut, ale seans mija bardzo szybko. Nie ma tutaj niepotrzebnych rozmów ani nadmiernie rozbudowanych wątków pobocznych. Historia właściwie przez cały czas zmierza do przodu. Film nie jest przegadany, a momenty spokojniejsze pojawiają się dokładnie wtedy, kiedy są potrzebne, aby dać widzowi chwilę odpoczynku przed kolejną porcją napięcia.

„Koniec ulicy Dębowej” jest przede wszystkim kinem rozrywkowym. Można doszukiwać się w nim opowieści o rodzinie, solidarności i zachowaniu człowieka w sytuacji całkowitego rozpadu znanego świata, ale nie sądzę, żeby ambicją twórców było tworzenie wielowarstwowej metafory. Najważniejsze pytanie brzmi raczej: czy bohaterowie zdołają przeżyć kolejne spotkanie z czymś znacznie większym, szybszym i wyposażonym w zdecydowanie więcej zębów niż oni?

I właśnie jako film rozrywkowy produkcja sprawdza się najlepiej. Jest napięcie, jest przygoda, jest science fiction, jest survival i – przede wszystkim – są dinozaury. Czasami pozostają w tle, innym razem zdecydowanie przejmują pierwszy plan. Kilka scen naprawdę dobrze wykorzystuje ich obecność, budując zarówno zachwyt, jak i poczucie zagrożenia.

„Koniec ulicy Dębowej” nie jest filmem przełomowym. Zakończenie mogłoby być lepsze, a materiały promocyjne zdecydowanie zbyt szybko zdradziły jedną z największych niespodzianek historii. Nie zmienia to jednak faktu, że otrzymaliśmy sprawnie zrealizowany, dobrze zagrany i atrakcyjny wizualnie survival science fiction, który potrafi utrzymać widza w napięciu niemal do samego końca.

Jeżeli masz ochotę na bardzo przyzwoitą porcję kinowej rozrywki, sympatycznych bohaterów, kilka udanych niespodzianek oraz dinozaury wyglądające raz majestatycznie, a chwilę później śmiertelnie groźnie, trudno o lepszy argument. To fajny film na wolny wieczór. Dobrze się go ogląda, potrafi trzymać w napięciu i nie wymaga wyłączania zdrowego rozsądku na pełne dwie godziny. I są w nim dinozaury, a to zawsze zaleta!

Ocena: 7,5/10

Reżyseria: David Robert Mitchell

Scenariusz: David Robert Mitchell

Obsada:

• Anne Hathaway
• Ewan McGregor
• Maisy Stella
• Christian Convery
• Jordan Alexa Davis
• P.J. Byrne
• Chris Coy
• Bethany Anne Lind
• Denitra Isler

Muzyka: Michael Giacchino

Zdjęcia: Mike Gioulakis

Montaż: John Axelrad

Scenografia: Maya Shimoguchi

Kostiumy: Erin Benach

Czas trwania: 110 minut